Jaap van Manen

Commissaris met een conflicterend belang

door Jaap van Manen,

Commissarissen worden geacht het belang van de vennootschap en de daarmee verbonden onderneming te dienen. Het moeten of willen dienen van belangen die daar mogelijk mee in strijd zijn, staat een goede taakvervulling als Commissaris in de weg.

Commissarissen kunnen wel een belang dienen dat alleen bij uitzondering conflicterend is met het belang van de vennootschap. Dat is bijvoorbeeld het geval voor iemand die aandeelhouder bij de betreffend vennootschap is, of een functie vervult bij zo’n aandeelhouder. Tegengestelde belangen ontstaan bijvoorbeeld als er sprake is van (mogelijke) mutaties in het (relatieve) belang dat de betreffende aandeelhouder in bezit heeft. Uiteraard kunnen er ook bij de Commissaris/aandeelhouder structureel tegengestelde belangen zijn, bijvoorbeeld als er sprake is van handelsrelaties met de betreffende aandeelhouder.

Met name voor de combinatie aandeelhouder/Commissaris is veel te zeggen. Dit is ook logisch wanneer in aanmerking wordt genomen dat de Raad van Commissarissen optreedt namens de aandeelhouders. Bijna alle andere combinaties (crediteur/Commissaris, handelspartner/Commissaris, werknemer/Commissaris) blijken in overwegende mate conflicterend en zijn in de meeste gevallen ongewenst. Een zorgvuldige analyse van mogelijke belangentegenstellingen dient derhalve vooraf te gaan aan een benoeming en dient onderdeel uit te maken van de zelfevaluatie van Commissarissen. Naast die belangenanalyse is vooral de volgende vraag van belang: leidt de mogelijke belangentegenstelling tot een ondergraving van de kwaliteit van het teamwork binnen de Raad van Commissarissen?