Jaap van Manen

Dollartekens in de polder (3)

door Jaap van Manen,

Eigenlijk is het heel eenvoudig. Performance-gerelateerd beloningen in het algemeen en bonussen in het bijzonder, zijn impopulair. Aandelenbezit is dat niet. Bestuurders die zelf mede-eigenaar zijn van de onderneming, hebben goede economische redenen om te doen wat goed is voor de onderneming. Naarmate het aandelenbezit in de eigen onderneming een groter gewicht heeft binnen het vermogen van de betreffende Bestuurder, is zij beter vergelijkbaar met de ondernemer die in zelfstandigheid een onderneming bezit. Natuurlijk blijft zij het eigendom delen met een meerderheid van aandeelhouders op afstand en zal zij de strategische keuzes moeten baseren op instemming van medebestuurders en Commissarissen. Maar economische prikkels om het goede te doen voor de onderneming zijn buiten twijfel.

Waar we nu behoefte aan hebben is een systeem voor beloning van Bestuurders en aankomend Bestuurders dat het mogelijk maakt om een vermogen te vormen dat is vastgelegd in aandelen van de vennootschap. De wereld van deskundigen kent voldoende mensen die zo’n systeem kunnen opzetten. De randvoorwaarden van zo’n systeem zijn onder andere maatschappelijke acceptatie en acceptatie door aandeelhouders, ook al zijn die laatsten behept met dollartekens in de ogen. De sleutel tot succes ligt mijns insziens in het lange termijnbezit van aandelen van Bestuurders: verkoop van aandelen kan alleen na afloop van het dienstverband. Nog wat langer aandeelhouder blijven mag natuurlijk ook, en is eigenlijk te prefereren. Het gaat om waardecreatie op lange termijn.

Het is mijn verwachting dat er maatschappelijk meer begrip bestaat voor vermogensvorming via aandelenbezit dan voor vermogensvorming via bonussen en optiewinsten. Een aandeelhouder draagt bij aan de financiering van de onderneming, draagt risico en krijgt een daarbij passende beloning. Als het goed gaat met het aandeel is die beloning ook goed. Als het slecht gaat leiden de aandeelhouders, waaronder in casu de bestuurders, verlies. Wie kan daar nou tegen zijn?