Ja, een duurzaamheidsverslag is verplicht voor bepaalde organisaties in Nederland sinds de invoering van de CSRD-richtlijn (Corporate Sustainability Reporting Directive). Grote ondernemingen, beursgenoteerde bedrijven en specifieke publieke instellingen moeten vanaf 2024 uitgebreide ESG-rapportage (Environmental, Social, Governance) opstellen. De verplichting geldt voor organisaties die voldoen aan bepaalde criteria voor omvang, aantal werknemers en balanstotaal.
Wat is een duurzaamheidsverslag en waarom wordt het steeds belangrijker?
Een duurzaamheidsverslag is een formeel document waarin organisaties transparant rapporteren over hun milieu-, sociale en governanceprestaties. Het bevat concrete informatie over duurzaamheidsrisico’s, doelstellingen en resultaten op ESG-gebieden.
De groeiende betekenis komt voort uit meerdere ontwikkelingen. Investeerders eisen steeds meer transparantie over duurzaamheidsrisico’s, omdat deze financiële gevolgen kunnen hebben. Regelgevers introduceren strengere eisen om organisaties te stimuleren bij te dragen aan klimaatdoelstellingen en maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Maatschappelijke druk speelt ook een belangrijke rol. Consumenten, werknemers en andere stakeholders verwachten dat organisaties verantwoordelijkheid nemen voor hun impact op milieu en samenleving. ESG-rapportage helpt organisaties deze verwachtingen te managen en hun reputatie te beschermen.
Voor governanceaspecten betekent dit dat besturen en toezichthouders actief betrokken moeten zijn bij duurzaamheidsbeleid en -risicomanagement. Dit vereist nieuwe competenties en processen binnen de organisatie.
Voor welke organisaties is een duurzaamheidsverslag verplicht in Nederland?
De CSRD-richtlijn geldt voor grote ondernemingen die voldoen aan minimaal twee van de drie criteria: meer dan 250 werknemers, een balanstotaal van € 20 miljoen of een netto-omzet van € 40 miljoen. Ook alle beursgenoteerde bedrijven vallen onder de verplichting, ongeacht hun omvang.
Publieke instellingen zoals grote gemeenten, provincies en andere overheidsorganisaties die aan de criteria voldoen, moeten eveneens rapporteren. Dit geldt ook voor grote woningcorporaties, ziekenhuizen en onderwijsinstellingen die de drempelwaarden overschrijden.
Belangrijke uitzondering: micro-ondernemingen (minder dan 10 werknemers en € 700.000 omzet) blijven voorlopig uitgezonderd, ook als ze beursgenoteerd zijn. Voor hen gelden vereenvoudigde rapportageverplichtingen.
Nederlandse dochterondernemingen van buitenlandse concerns kunnen onder bepaalde voorwaarden worden vrijgesteld als het moederbedrijf al rapporteert volgens CSRD-standaarden. Dit vereist wel specifieke procedures en goedkeuringen.
Organisaties die net onder de drempelwaarden vallen, moeten hun situatie jaarlijks evalueren. Groei kan betekenen dat zij alsnog onder de rapportageverplichting komen te vallen.
Wanneer moet je beginnen met duurzaamheidsrapportage onder de nieuwe regelgeving?
De implementatie van CSRD-rapportage gebeurt gefaseerd. Grote beursgenoteerde ondernemingen die al onder de NFRD-richtlijn vielen, moeten vanaf 2024 rapporteren over het boekjaar 2023. Andere grote ondernemingen volgen in 2025 met rapportage over 2024.
Beursgenoteerde kleine en middelgrote ondernemingen krijgen meer tijd: zij starten in 2026 met rapportage over boekjaar 2025. Deze gefaseerde aanpak geeft organisaties tijd om zich voor te bereiden op de uitgebreide rapportagevereisten.
De praktische voorbereiding moet echter veel eerder beginnen. Organisaties hebben minimaal 12 tot 18 maanden nodig voor het opzetten van adequate systemen, het uitvoeren van materialiteitsanalyses en het trainen van medewerkers. Dataverzameling en het ontwikkelen van rapportageprocessen vereisen aanzienlijke voorbereiding.
Voor governance betekent dit dat besturen en raden van commissarissen zich nu moeten verdiepen in ESG-risico’s en -kansen. Het opzetten van adequate governancestructuren voor duurzaamheidsrapportage is essentieel voor tijdige compliance.
Wat moet er precies in een verplicht duurzaamheidsverslag staan?
CSRD-rapportage volgt de European Sustainability Reporting Standards (ESRS) en vereist informatie over governance, strategie, risicomanagement en doelstellingen op ESG-gebieden. Organisaties moeten concrete prestatie-indicatoren rapporteren die relevant zijn voor hun activiteiten en stakeholders.
De materialiteitsanalyse vormt de basis: organisaties identificeren welke duurzaamheidsonderwerpen de grootste impact hebben op hun bedrijfsvoering en stakeholders. Dit bepaalt welke specifieke onderwerpen uitgebreid gerapporteerd moeten worden.
Governanceaspecten krijgen bijzondere aandacht. Het verslag moet beschrijven hoe het bestuur duurzaamheidsrisico’s en -kansen integreert in de strategische besluitvorming. Ook de rol van de raad van commissarissen bij het toezicht op het duurzaamheidsbeleid moet worden toegelicht.
Milieu-informatie omvat klimaatrisico’s, energieverbruik, uitstoot en aspecten van de circulaire economie. Sociale aspecten betreffen werknemersrechten, diversiteit, gemeenschapsimpact en mensenrechten in de waardeketen.
Alle informatie moet worden gecontroleerd door een externe accountant, wat de betrouwbaarheid en vergelijkbaarheid van duurzaamheidsrapportage vergroot. Dit stelt hoge eisen aan de kwaliteit van interne systemen en processen. Voor vragen over implementatie en ondersteuning kunt u contact met ons opnemen.